Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 165

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 3

 

Cứ mặc nhiên lẽ trời lân lý

Sách sưu tầm sử ký viết ra

Phu nhân mơ thấy trăng ngà

Sinh con Tôn Sách cha là Tôn Kiên

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 164

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 2

 

“Lý tri Niên thần kỳ đạo hạnh

Lão Tử xưa thanh bạch lương tri

Thiên thu cánh hạc vân vi

Thuận theo tạo hóa tu trì thần tiên“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 163

 

“Truyện Tình Hai Họ Dương Hà“ là một tác phẩm truyện thơ song thất lục bát dài của tôi phỏng theo, cảm xúc theo tập thơ lục bát dài của cụ Nguyễn Đình Chiểu có tên là“ Dương Từ Hà Mậu“ sáng tác vào khoảng cuối thế kỷ 19. Theo tôi cụ Nguyễn Đình Chiều làm thơ về Lục Vân Tiên rất có giá trị nhưng Dương Từ Hà Mậu cụ lại đả phá đạo Gia Tô. Cụ cho rằng người công giáo theo Tây xâm chiếm Việt Nam nên trong Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc Cụ lại ủng hộ nghĩa quân quá khích thành khủng bố đốt cả nhà dạy Đạo.
“ Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia; gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ“. Những người nông dân bất bình dưới ách cai trị của Pháp vùng lên đánh đuổi chúng là đúng, nhưng nhà dạy đạo chỉ gồm các Xơ, trẻ mồ côi và các giáo dân hiền lành thì tội tình gì mà cũng phóng hỏa thiêu trụi ?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 162

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 34”

 

Đây là video cuối cùng trong tập thơ song thất lục bát Trung Hiếu Nghĩa Hiệp của tôi. Thật ra khi tôi viết bài bình giảng này nghệ sĩ Thu Hà vẫn chưa diễn ngâm. Nhưng tôi cứ viết sẵn để đó, lúc nào có cơ hội thiên thời địa lợi nhân hòa, có thời gian, tâm trạng thoải mái vui vẻ thì ngâm. Không việc gì mà phải hấp tấp vội vàng, không vì tiền, không vì lơị, không vì danh mà tấm lòng ta chỉ hướng tới tha nhân, cho tương lai muôn đời con cháu, cho nền văn hoá ngôn ngữ tiếng Việt. Triết gia Hegel đã từng lấy thước đo cho quân tử và tiểu nhân, kẻ lương thiện và bầy ma quỷ:

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 161

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 33”

 

Lục vân Tiên và các tướng lãnh nhất là Hớn Minh và Vương Tử Trực đã lập được chiến công hiển hách, đánh bại đội quân xâm lăng cướp biển tinh nhuệ có tên Cốt Đột biết dùng tà thuật sai ma khiến quỷ, nhưng cũng bị đại nguyên soái Lục vân Tiên chém rụng đầu. Nhà vua và quần thần lớn bé đều rất cảm kích thán phục. Vua ra chiếu chỉ bình Oa đại cáo cho khắp thiên hạ biết, và cho quân cấm vệ hộ tống quan trạng về quê hương vinh quy bái tổ. Vì khi đỗ trạng nguyên Lục vân Tiên phải cầm quân ra trận, không có điều kiện trở lại quê nhà.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 160

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 31“

 

“Quân tập hậu cắm dùi lưng giặc

Rắn mất đầu tan tác chim muông

Tinh binh ào ạt tấn công

Qua Oa vỡ mật núi sông kinh hoàng“

 

Ngày xưa hai nước khi có chiến tranh thì quân đội hai bên sẽ dàn trận đối mặt nhau, cách sắp đặt bố trí các cánh quân theo đội hình ta gọi là dàn trận giống như bàn cờ tướng vậy. Thường thường quân sĩ đứng nhìn xem hai tướng tiên phong choảng nhau, bên nào tướng chết trận là quân sĩ hoảng loạn, bên kia coi như nắm chắc phần thắng trong tay. Ở phương đông có binh pháp Tôn Tử, Gia cát Lượng dạy cách bày binh bố trận rất nổi tiếng, còn ở phương tây là quân đội Ai Cập, Hy Lạp và La Mã. Đánh tập hậu là lối đánh đặc công du kích mạo hiểm nhất. Đánh tập hậu là tạo ra yếu tố bất ngờ cho toán quân tinh nhuệ với số lượng ít đánh sau lưng địch, trong lúc quân sĩ đang mải mê xem hai tướng tiên phong đánh nhau.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 159

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 30“

 

Tôi thấy cụ Nguyễn đình Chiểu xây dựng hình tượng nhân vật Hớn Minh này rất giống với nhân vật Lỗ Đạt tức Hoa hòa thượng Lỗ Trí Thâm bên Tàu do cụ đọc truyện Thủy Hử nghĩa là “Bến Nước“ của nhà văn Thi Nại Am bằng chữ Hán, thời đó vào đầu thế kỷ 19 cả Tàu và Việt Nam chưa có tiểu thuyết kiếm hiệp võ lâm của Kim Dung nên hình ảnh các nhà sư trong Thiếu Lâm tự theo phiên âm la tinh gọi là Shao Lin còn vắng bóng.

 

Ông vốn làm chức Đề hạt ở Đông Kinh, được mô tả là người lực lưỡng, mặt tròn tai lớn, mũi thẳng mồm vuông, hai bên mép có một hàng râu xoăn xoăn, mình cao tám thước khoảng 2,4 mét, xăm trổ hoa, vai rộng đầy ôm, cách ăn mặc ra dáng một tay quan võ. Ông quen biết với Sử Tiến, Lý Trung, Chu Thông, vì giết Trấn Quan Tây Trịnh Đồ nên bị truy nã, phải cắt tóc đi tu trên núi Ngũ Đài Sơn, làm môn đệ của trưởng lão Trí Chân.